متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

به منظور ارزیابی جوانه زنی گرده های زیتون رقم محلی دزفول و همچنین دو رقم سویلانا و رقم شماره 3، آزمایشاتی با طرح ترتیبی با آشیانه ای در مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد دزفول در سال 1377 انجام شد. نتایج آزمایش کشت درون شیشه ای (In vitro) دماهای مختلف نشان داد که بیشترین درصد جوانه زنی دانه های گرده هر سه رقم در دمای 25 درجه سانتی گراد می باشد. بیشترین و کمترین درصد جوانه زنی در رقم شماره 3 و رقم سویلانا مشاهده گردید (به ترتیب 60 و 22.3 درصد). درصد جوانه زنی دانه های گرده رقم محلی دزفولی حد واسط بود (39.5 درصد). نتایج آزمایش بدنی (In vivo) نشان داد که دانه های گرده رقم محلی دزفول پس از قرارگیری بر روی کلاله گل ماده همان رقم پس از 24 ساعت 29 درصد از آنها جوانه می زنند. این میزان در مورد دانه های گرده رقم شماه 3 روی کلاله مادگی رقم محلی دزفولی 59.9 درصد می باشد که احتمالا بیانگر وجود مراتبی از خود ناسازگاری در رقم محلی دزفول باشد. درصد جوانه زنی گرده های رقم سویلانا تحت این شرایط کمتر از 20 درصد بود که نشان می دهد دانه های گرده این رقم در مجموع قدرت جوانه زنی پایینی دارند.

تنش خشکی به عنوان یک عامل محدود کننده تولیدات گیاهی است. جهت به حداقل رساندن اثرات سوء این تنش ترکیبات متعددی مورد استفاده قرار گرفته است. در این پژوهش اثر پاکلوبوترازول به عنوان یک تنظیم کننده تریازولی بر پارامترهای مورفولوژیکی و بیوشیمیایی گیاهچه های کلزا تحت تنش خشکی در شرایط کشت درون شیشه بررسی شده است. بذرهای گیاه کلزا پس از ضدعفونی، در محیط کشت MS حاوی غلظت های صفر، 4 و 8 درصد وزنی مانیتول (سطوح مختلف خشکی) و غلظت های صفر، 10 و 20 ppm پاکلوبوترازول کشت گردیدند. همچنین جداکشت های ساقه گیاهچه های کلزای حاصل از کشت بذر در محیط های کشت MS حاوی هورمون های ریشه زایی و کالوس زایی به همراه مانیتول (0، 4 و 8%) و پاکلوبوترازول (0 و 10 ppm) کشت گردید. نتایج به دست آمده پس از 4 هفته نشان داد طول اندام هوایی و ریشه، وزن خشک ریشه و اندام هوایی، مقدار کلروفیل a، کلروفیل کل، کاروتنوئیدها، درصد ریشه زایی، درصد کالوس زایی و وزن تر کالوس ها در تنش خشکی کاهش معنی داری داشته است، در حالی که مقدار پراکسیداسیون لیپید و قندهای احیاکننده و پرولین تحت تنش خشکی افزایش یافت. کاهش میزان پراکسیداسیون لیپید و افزایش طول و وزن ریشه و اندام هوایی، قندهای احیاکننده، پرولین، رنگیزه های فتوسنتزی و پروتئین در گیاهچه هایی که به طور توام با پاکلوبوترازول و تنش خشکی تیمار شده بودند، نسبت به گیاهجه هایی که فقط در معرض تنش خشکی بودند، احتمالا نشان دهنده کاهش خسارت ناشی از تنش خشکی در این گیاهچه ها است. بنابراین پاکلوبوترازول به ویژه در غلظت 10 ppm در رفع آسیب های حاصل از تنش در گیاهچه کلزا موثرتر بود.

پس از انتخاب پایه از رویشگاه های مناسب و برداشت سرشاخه ها، عملیات سترون سازی بر روی جوانه ها انجام گردید بطوریکه تیمارهای:1- شستشو با آب و مایع ظرفشویی 2- شستشو با بنومیل 1% بمدت 30 تا 60 دقیقه 3- سترون سازی با اتانول 70% بمدت 30 ثانیه 4- کلرور مرکوریک 0.1% بمدت یک دقیقه به ترتیب به عنوان بهترین روش پیش سترون سازی و سترون سازی انتخاب گردیدند. نمونه ها در محیط کشتهای مختلف با غلظتهای هورمونی متفاوت مستقر گشتند. یادداشت برداری از میزان رشد طولی، ضریب ازدیاد، سبزینگی، میزان کالوس و شیشه ای شدن سطوح شاخ و برگها، انجام شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس و مقایسه میانگینها به روش دانکن نشان داد که بهترین محیط کشت جهت استقرار، شاخه زایی و تکثیر، محیط کشتMS با نصف میزان نیترات و هورمونهای BA و Kinetin به میزانهای 0.5 میلی گرم بر لیتر و IBA بمیزان 0.01 میلی گرم بر لیتر است. ریشه زایی برروی محیطهای کشت پایه مشترک با تغییر در میزان و نوع و نیز تلفیق هورمون ریشه زا، انجام گردید و بهترین میزان ریشه زایی از لحاظ کیفی و کمی نیز با حضور IBA بمیزان 0.1 میلی گرم بر لیتر تعیین گشت. گیاهچه های حاصله در خاک استریل سبک (حاویپیت، خاک برگ و ماسه به نسبت مساوی) کشت و پس از انجام موفق سازگاری تدریجی در ژرمیناتور و گلخانه به مزرعه انتقال داده شدند.

به منظور ریز تکثیری گیاه نیشکر ریز نمونه های از نوک ساقه و جوانه های جانبی به کار رفت. شست و شوی ریزنمونه ها از چهار رقم نیشکر به نام های 103-48-CP ، 614-57-CP ، 1062-69-CP ، 310-NCO با الکل اتانول 75 درصد برای یک دقیقه ، و سپس ضد عفونی با محلول 1.5 درصد هیپوکلریت سدیم یا کلسیم برای مدت 15 دقیقه، به طور معنی دار(0.05>P)موجب کاهش آلودگی ریز نمونه ها در محیط کشت شد. استفاده از محیط کشت موراشیگ و اسکوگ(M S) جامد و مایع برای رشد گیاهچه در شیشه به همراه یک میلی گرم در لیتر ایندول بوتیریک اسید (IBA) یک میلی گرم در لیتر کینتین، 100 میلی گرم در لیتر میواینوزیتول، یک میلی گرم در لیتر تیامین هیدروکلراید و دو درصد ساکارز ، به طور معنی دار (0.05>P) نسبت به محیط MS همراه با یک میلی گرم در لیتر IBA، دو میلی گرم در لیتر کینتین و یک میلی گرم در لیتر بنزیل آمینو پیورین(BAP)، بیشترین شاخساره به دست آمد . گیاهچه های تولیدی در محیط غذایی شنک و هیلدبرانت (SH) همراه با پنج میلی گرم در لیتر IBA و یک میلی گرم در لیتر کینتین ریشه دادند. در تیماری که از ذغال فعال شده در محیط کشت SH استفاده شد نیز درصد زیادی از گیاهان ریشه دار شده، و وزن تر و شمار ریشه های بیشتری، در مقایسه با محیط کشت بدون ذغال فعال به دست آمد.